CAMİLER

27 Ağus. 2015
430
Camiler
  1. Hacerzâde İbrahim Bey Camii
  2. Gazi Ömer Bey Camii
  3. Zülfikarağa Camii
  4. Bademlik Camii
  5. Hacı Salih Camii
  6. Cumhuriyet Camii
  7. Hacı Leman Camii
  8. Erenler Camii
  9. Aydın - Sanayi Camii

Camiatik mahallesinde Şehitlik abidesinin kuzey batısında yer alır. Bizanslılar zamanında kilise olduğu, Osmanlıların Malkara'yı zaptı sırasında mescite çevrilmiş olduğu söylenmektedir. Batı kapısı üzerindeki kitabeye göre de Yıldırım Beyazıt (1389-1402 ) tarafından Gazi Süleyman Paşa adına camiye çevrildiği anlaşılmakta ise de, yine kitabesinde mevcut 1306 tarihinin neye delalet ettiği belirlememiştir. Sultan Aziz zamanında tamir görmüş, bazı ilaveler sonucunda bu günkü haline gelmiştir.

Vakıflar Genel Müdürlüğündeki kaydına göre 1365 tarihinde yapılmıştır. 1357 (Hicri 758) tarihinde yapılmıştır. 1151 m2 alan üzerine 284 m2 alan kaplayan caminin cemaat kapasitesi 600 kişidir.

Gazi Süleyman Paşa Camiinin kitabesinin Türkçe çevrimi aşağıdaki gibidir.

“Bu, Allah'ü tealanın evidir. Bu evi Arap ve Acemin Sultanı, Sultan Selahaddin, kişileri doğru yola sevk etmek üzere insanlar için inşa ettirdi.

Bu öyle bir anıttır ki, gölgesinin altında hayvanlar nallanırdı. Sultan oğlu Sultan olan Beyazid Han, Murat Hanın oğlu, Murat Han Orhan Hanın oğlu, Orhan Han Osman Hanın oğludur. Allah mülklerinde daim kılsın. Devletin, iktidarın ellerindeyken günler güzel geçiyor, isteyen istediği yere yerleşiyordu. Devlet adaletle mukimdi. Her hak sahibi hakkına sahibdi. Burası Kilise üzerine bina edildi.

Gafururahim olan Allah, kamil müminleri ve kadın, erkek Müslümanlar mağfiret buyursun.”

Bu caminin inşa tarihi; Mübarek ve saygınlığı olan Receb ayının başlangıcında 758 yılında yapıldı." Cami 1306 hicri, 1888/89 miladi yılında Sultan Abdülhamit'in Gazi Süleyman Paşa Camii mihrabından görünüş emriyle büyük bir onarım geçirmiştir. Bu onanma ait kitabe kuzey taç kapısının üzerinde yer alır. Daha sonra bazı ilaveler yapılarak bugünkü haline getirilmiştir. Halen mevcut olan minaresi daha sonra inşa edilmiş ve Süleyman Paşa Camii olmuştur.

Gazi Süleyman Paşa Camii dikdörtgen planlı, derinlemesine sahan düzenlemeli, ahşap sütunlu ve düz dam örtülü Anadolu Selçuklu dönemi Ulu Camii planında yapılmıştır.

Asıl giriş kapısı olan kuzey taç kapısı iç içe kademelerden oluşan daire bir kemerle son bulmuştur. Yine kuzey cephesinde yer alan iki pencerenin kemer çerçeveleri onanının yapıldığı dönemin barok etkilerini gösterir: Çatının yaklaşık bir metre altından dolaşan korniş sistemi de baroğa has özelliktir.

Cami, dış ölçüleriyle simetrik bir plana sahiptir. Güney duvarında mihrabın sağında ve solunda birer pencere aynen kuzey duvarlardaki pencereleri tekrarlar. Doğu ve batı yönleriyle dörder pencere yer alır. Bunlardan, caminin kuzey-batısındaki pencere sonradan kapıya çevrilmiştir.

Cami, orijinalinde olduğu gibi dört ahşap sütunla desteklenen düz dam örtülüdür. Mihrab ve minber Sultan Abdülhamit zamanı onarımında yenilenmiş olup, barok özellikler taşır.

Eski cami, ilk şeklinde bir sıra taş, üç sıra tuğla olarak duvar örgüsü sisteminde yapılmış iken Abdülhamit dönemi onarımında bu taş ve tuğlalar karıştırılmıştır. Yalnız kuzey cephe granit taş kaplama yapılmıştır.

Minare hem yapının ilk şekline, hem de barok dönem onarımı özelliklerine uymamaktadır. Kaide kısmındaki kemer özellikleri karşısındaki çeşme kemerinde esinlenerek yapılmıştır. Ayrıca kuzey-batı köşede cami ile bütünlük gösteren minare yapımın orijinalinde camiden ayrı tutulmuş ve klasik Osmanlı minaresi tamudaydı.

a) Hacerzâde İbrahim Bey Camii:

14 Kasım caddesinde Jandarma Bölük Komutanlığının karşısında Hüseyin Köse ilkokulunun yanında yer alır. 1406 tarikinde Hacerzâde İbrahim Bey tarafından yaptırılmıştır. Yapının mimarı belli değildir. Bu cami Balkan Savaşında ve depremlerde büyük hasara uğramıştır. Cami restore edilmiş, eski durumuna çok yakın hale getirilmiş ve 15 Ekim 1971 tarihinde Cuma namazından evvel ibadete açılmıştır. Dış görünüşüyle güzel bir tarihi eser olduğu intibağını uyandırmaktadır.

Yapı tamamen düzgün kesme taş malzemeden cephesinde mermer malzeme de kullanılmak suretiyle tek kubbeli mescit planında yapılmıştır.

Caminin kuzey cephesinde yedi sıralı mukarnas kavsaralı, yapıdan dışarı dikdörtgen bir blok halinde taşıntı yapan taç kapı yer alır. Taç kapısının iki yanında mihrabiyeler vardır. Mukarnas kavsaranın köşelerinde karşılıklı simetrik olarak yerleştirilmiş olan gül beneklere yer verilmiştir. Taç kapının sağında ve solunda mermer çerçeveli iki pencere, diğer yönlerde de ikişer pencere yer alır. Pencerelerin üzerinde yapıyı çepeçevre dolanan ve cepheyi ortadan ikiye bölen bir silme kuşağı dolanır. Bu silme kuşak bugün yer yer tahrip olmuştur.

Caminin son cemaat yeri yoktur. Asıl ibadet alanına kuzey cephenin ortasındaki bir taç kapıyla girilir. Kapı söveleri mermer malzemeli olup üzerinde lamba zıvana tabir edilen geçmeler yer alır. Yine kapının iki yanında kaymalı konsol çıkarmalar yer alır.

Cami Türk üçgenleriyle geçişi sağlanan kubbeyle örtülüdür, içeride destek yoktur. Mihrap taş malzemeli ve mukarnas kavsaralı biçimiyle taç kapıyı tekrarlar biçimdedir. Bu özelliği ile Anadolu Selçuklu dönemi özellikleri burada da sürdürülmüştür. Mihrabın üst kısmı palmetli bir süsleme ile taçlandırılmıştır.

Minber taklit kündekari tekniğinde ahşap malzemeli olup, 1959 yılında aslına uygun olarak yenilenmiştir.
Caminin çatıya yakın kısmında yer alan üst pencerelerinde vitray renkli cam süsleme örnekleri görülür.

Minare; yapının kuzeybatı köşesinde yer alır. Serefe altına kadar olan kısmı orijinaldir. Serefe ve üst kısmı 1970 yılında tamir görmüştür. Sekizgen minare kaidesinin üç yüzü duvar içinde kalmış olup, beş yüzü dışarıdan görülebilmektedir. Her yüzde Bursa kemeri tabir edilen sepet kulpu kemer süs unsuru olarak kullanılmıştır. Oluklu bir gövde üzerinde mukarnas altlıklara sahip serefe ve üzerinde de bodur bir petek kısmı, külah, madeni alan yükselir.

 

b) Gazi Ömer Bey Camii:

Gazibey Mahallesinde hal binalarının kuzeyinde yer alır. Mora Fatihi Turhan Bey'in oğlu olan Gazi Ömer Bey tarafından 1493/94 yılında yaptırılmıştır. Gazi Ömer Beyin Malkara'da 2 camii, 3 mescidi, kervansaray ve 4 dükkanı olduğu, ahvadından Yahya Bey'in olan zatı bu evkafın bakımı için devlete müracaat etmesinden ve Malkara Kadısına gönderilen hükümlerden anlaşılıyor. Gazı Ömer Bey adına yapılan külliyeden bugün sadece cami ve türbe ayaktadır. Mescid, Kervansaray ve dükkanlar kalmamıştır.

Cami, bir buçuk metre kalınlığında, onüç metre boyunda, tamamen düzgün kesme taş malzemeden, bütün mekanın tek kubbe altında 7 toplandığı merkezi planlı bir yapıdır. Son cemaat yerini üç kubbe örtmüştür.
Yapının minaresi, batı yönünde yer alır. Şerefeye kadar olan kısmı orijinal, şerefeden yukarısı yakın zamanlarda onarım görmüştür. Üç bölmeli son cemaat yerinin kubbelerini taşıyan sütunlar çatladığı İçin, sütunların çevresi
örülerek paye destekler şekline dönüştürülmüştür. Üzeri üç küçük kubbe ile örtülü son cemaat yerinde cami haremine giriş kapısının solunda; ortada bir mihrabiye, onun iki yanında da birer pencere yer alır.

Camiye eyvan türü bir taç kapı ile girilir. Kapı söveleri mermerdir. Üst söve lambazıvana tabir edilen, mermerin mermere geçmesi tekniğinde yapılmıştır. Mihrap; taş malzemeli ve mukarnas kavsaralı mihraplar gelişkin özellikler olarak sarkıt biçiminde stalaktitler ve kabara taç kapıyı tekrarlar biçimde palmetli bir süsleme ile taçlandırılmıştır.

Minber; tamamıyla mermer malzemeli olup, orijinal olarak günümüze ulaşabilmiştir. Yan aynalıklar ve korkuluklar süslenmiş, sade olarak bırakılmıştır. Yan aynalıkların altında, dikdörtgen silmelerle çerçevelenmiş ikişer pencere yer alır. Pencere kenarları konsol biçimi süslemeli ve sepet kulpu kemer şeklindedir. Minberin giriş kapısı sivri kemerli ve yanları geometrik bezemelidir. Üst kısmı taç kapı ve mihrapta olduğu gibi, palmet süsleme ile taçlandırılmıştır. Cami haremi altta her yönde ikişer, üstte kuzey hariç diğer üç yönde üçer pencere ile ışık alır. Pencereler dıştan alçı şebekelidir. Buda yine Osmanlı mimarisinin karakteristik özelliğidir. Cami bareminde kuzeyde yer alan asma kat; kadınlar mahfili durumundadır. Bu mahfil, iki sütun üzerinde yükselir ve kuzeybatı köşedeki merdivenle çıkılır. Daha sonra ikinci katta da bir giriş açılmış olup, bugün minare iki girişlidir.
Yapıda; kubbeye geçişte pandantifler kullanılmıştır. Ayrıca son cemaat yerinin iki yanı açık iken soğuktan korunmak için kapatılmıştır.

Bu cami Osmanlıların Rumeli'de yaptıkları camilerin en eskilerindendir. İlçe için burası son derece önemli, tarihi ve manevi bir değere sahiptir.

 

c) Zülfikarağa Camii:

Hacıevhat mahallesi, Uzunköprü caddesinde yer alır. 1972 yılında eski caminin yerine Dernek tarafından ahşap kiremit çatılı taş bina olarak inşa edilmiştir. Cami 113 m2 olup, üzerinde bulunduğu arsa 464 m2 dir. Bahçesinde Kuran Kursu binası mevcuttur. 1 minare ve şerefesi olup, cemaat kapasitesi 200 kişidir.

 

d) Bademlik Camii:

Gazibey mahallesi, İnönü caddesinde Hastane karşısında yer alır. Malkara eşraflarından Hasan TAŞKIR tarafından 1963 yılında yaptırılmıştır. 150 m2'lik alana sahip caminin çatısı ahşap kiremit olup, bina taş binadır. 472 m2 arsa üzerine yapılmış olup, bahçesinde Kuran Kursu Binası bulunmaktadır. 1 minare ve şerefesi olup, cemaat kapasitesi 200 kişidir.

 

e) Hacı Salih Camii:

Camiatik Mahallesi Gökçeşme sokakta yer alır. Malkara eşraflarından Salih ÖZSOY tarafından 1968 yılında yaptırılmıştır. 104 m2 alana sahip olan caminin çatısı ahşap kiremit olup, bina kagir(tuğla-taş) olarak kare biçiminde inşa edilmiştir. Cami 313 m2 arsa üzerine Yapılmış olup, müştemilatında 2 adet dükkan vardır. Bir minaresi, 2 şerefesi vardır. Cemaat kapasitesi 150 kişidir.

 

f) Cumhuriyet Camii:

Yeni mahalle, çevre yolunda İmam Hatip Lisesi karşısında yer alır. 1976 yılında, kubbeli betonarme olarak Diyanet Vakfı tarafından 600 m2 lik arsa üzerine yaptırılmış olup, cami alanı 104 m2 dir. Cami binası betonarme ve kubbelidir. 1 minare ve 1 şerefesi olup, son cemaat mahalli vardır. Cemaat kapasitesi 320 kişidir.

 

g) Hacı Leman Camii:

Gazibey Mahallesi, Atatürk Bulvarı, Otogar altında yer alır. 1986 yılında Salih ÖZSOY tarafından yaptırılmıştır. 500 m2 arsa üzerine 340 m2 olarak inşa edilen caminin binası betonarme ve kubbeli olup, kare biçimindedir.
1 minare, 3 şerefesi vardır. Müştemilatında Son cemaat yeri, Kuran Kursu ve dükkanlar vardır. Cemaat kapasitesi 600 kişidir.

 

h) Erenler Camii:

Erenler Semtinde yer alır. 1987 yılında Erenler Cami Yaptırma ve Yaşatma Derneği tarafından yaptırılmıştır. 1728 m2 arsa üzerine 180 m2 olarak inşa edilen cami betonarme ve kubbeli olup, kare biçimindedir. 1 minare, 2 şerefesi vardır. Müştemilatında dükkan, son cemaat yeri vardır. Cemaat kapasitesi 300 kişidir.

 

i) Aydın - Sanayi Camii:

Camiatik mahallesi, Küçük Sanayi Sitesinde yer alır. Malkara eşraflarından Cahit AYDIN tarafından 1989 yılında yaptırılmıştır. 400 m2 arsa üzerine 100 m2 olarak inşa edilen cami betonarme ve kubbelidir. Cami minaresi küçük makettir. Camı kare biçimindedir. Müştemilatında son cemaat yeri ve dinlenme parkı vardır. Cemaat kapasitesi 110 kişidir.

Yukarı çık.